OP-AMP ( İşlemsel Yükselteç )

İŞLEMSEL YÜKSELTEÇLER

Op-Amp Nedir ?

İşlemsel yükselteçler (Operational Amplifier = Op-Amp) elektronik devrelerde yaygın olarak kullanılan elemanlardır. Değişik amaçlarla kullanılabilen bu elemanlar çalışma kolaylığı ile de avantaj sağlamaktadır.

İşlemsel yükselteçler ilk olarak analog hesap makinelerinde toplama, çıkarma, türev ve integral alma gibi işlemlerin hatalarını küçültmek amacı ile işlem (operasyon) elemanı olarak kullanılmak üzere düşünülmüş ve geliştirilmiştir. İşlemsel yükselteçler doğrudan doğruya bağlı katlardan oluştuğundan entegre devre tekniği ile yapılmaya elverişlidirler. Bugün bu teknikle yapılan işlemsel yükselteçlerin fiyatı, bir güç transistörünün fiyatından daha azdır. Fiyatlardaki bu düşmenin yanında sürekli olarak kaliteleri de yükselmektedir. Bu eleman sadece analog hesap makinelerinde değil, ölçü ve kontrol düzenlerinde de oldukça kullanılmaktadır.

 

İdeal bir işlemsel yükseltecin gerilim kazancı sonsuz, giriş empedansı sonsuz ve çıkış empedansı sıfırdır. Ayrıca oksidasyon tehlikesi olmadan istenildiği kadar negatif geri besleme uygulanabilir. Pratikte bu koşulların tam olarak sağlanamayacağı açıktır. İdeal bir işlemsel yükselteçten yukarıda sayılanlardan başka özellikler de bekleriz. Bant genişlikleri sonsuz olmalı, çıkış gerilimi sıcaklıktan ve kaynak gerilimindeki değişimlerden etkilenmemelidir. Giriş gerilimi sıfır olduğunda, çıkış gerilimi de sıfır olmalıdır. Bu beklentiler hiçbir zaman tam olarak gerçekleşmeyecek olmakla birlikte, bunlara gittikçe daha çok yaklaşılmaktadır.

 

Alışılmış tip yükselteçlerin bir tek işaret girişi bulunurken, bazı kolaylıklar sağlayacağı için, alışılmış, işlemsel yükselteçlerin birbirine zıt fazda 2 girişi vardır.

En yaygın ve en meşhur op-amp mA741C veya sadece 741’dir ve 8 pinli mini-DIP’de paketlenmiştir. Entegre devre, 20 transistör ve 11 direnç içerir. 1968’de Fairchild tarafından tanıtılan 741 ve daha sonraki IC op-ampleri, FET girişi op-amperleri, yükseltme ve bir dizi başka görevi başarmak için standart bir araç haline geldi.

 

LM741 serisi, LM709 gibi endüstri standartlarına göre geliştirilmiş performans özelliklerine sahip genel amaçlı operasyonel yükselteçlerdir. Çoğu uygulamada 709C, LM201, MC1439 ve 748 için doğrudan, tak-çıkarmalı yedek parçalardır.

Amfiler, uygulamalarını neredeyse tamamen kusursuz yapacak pek çok özellik sunar: giriş ve çıkışta aşırı yük koruması, ortak mod aralığı vb.

LM741C, LM741C’nin -55 ° C ila + 125 ° C sıcaklık aralığında 0 ° C ila + 70 ° C sıcaklık aralığında performans göstermesi dışında LM741 ve LM741A ile aynıdır.

 

 

İlk yorum yapan olun

Bir Cevap Yazın